Để tự luyện phát âm chuẩn, trước hết bạn cần làm chủ bảng phiên âm tiếng Anh IPA. Từ đó, giúp bạn phát âm chuẩn tiếng Anh. Xem kỹ video dưới đây nhé:
Video hướng dẫn phát âm chuẩn tiếng Anh thông qua bảng phiên âm IPA
Phát âm tiếng Anh đúng là yêu cầu thiết yếu đối với người học tiếng Anh.
Cách bạn phát âm không chỉ là yếu tố quyết định đến việc đối phương có hiểu bạn hay không mà nó còn góp phần xây dựng ấn tượng cá nhân của mỗi người.
Hầu hết chúng ta phát âm tiếng Anh chưa đúng, khiến người nước ngoài luôn phải hỏi lại: “Can you say that again?” khi giao tiếp.
Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể luyện phát âm chuẩn chỉ với 9 lưu ý cực kỳ đắt giá dưới đây nhé.
Trước tiên, hãy cùng xem video, đây là phương pháp giúp bạn rút ngắn thời gian học phát âm đến 80% so với cách học thông thường:
Xem video: Học phát âm theo phương pháp Shadowing | Ms Thuỷ
9 Điều Cần Nhớ Khi Tự Luyện Phát Âm Tiếng Anh
1. Phân Biệt Giọng Anh-Anh Và Anh-Mỹ
Cũng như tiếng Việt, tiếng Anh có sự khác nhau về cách phát âm giữa các vùng miền.
Tuy nhiên, 2 chất giọng phổ biến nhất trên thế giới vẫn là giọng Anh-Anh và Anh-Mỹ.
Một số điểm khác nhau nổi bật giữa 2 giọng này là:
- Phụ âm R ở cuối từ: người Anh lược bỏ, còn người Mỹ phát âm nặng, rõ.
Ví dụ:
- Car [(Br.E) kaː] [Am.E) kaːr]
- Floor [(Br.E) flɔː] [Am.E) flɔːr]
- Phụ âm /t/ ở giữa 2 nguyên âm: người Anh phát âm rõ ràng, chính xác trong khi người Mỹ có xu hướng chuyển âm /t/ thành âm /d/.
Ví dụ:
- Item: [(Br.E) aɪ.təm ] [Am.E) aɪ.dəm ]
- Bottle [(Br.E) bɔtl ̩] [Am.E) ba:dl]
- Nguyên âm /æ/: Người Anh đọc hẳn thành âm /a/, người Mỹ đọc đúng là nửa âm /e/ và nửa âm /a/.
Ví dụ:
- Fast [(Br.E) fɑːst ̩] [Am.E) fæst]
- Staff [(Br.E) stɑːf ̩] [Am.E) stæf]
- Nguyên âm /o/: Người Anh phát âm tròn miệng là /ɒ/, còn người Mỹ lại đọc thành âm /a:/.
Ví dụ:
- Document [(Br.E) dɒkjʊmənt ] [Am.E) dɑːkjʊmənt]
- Occupied [(Br.E) ɒkjʊpaɪd ] [Am.E) ɑːkjʊpaɪd]
Phân biệt giọng Anh - Anh và Anh Mỹ
Việc chọn cách nói theo chất giọng nào còn tùy thuộc vào cá nhân mỗi người.
Hãy tự đặt cho mình một số câu hỏi, ví dụ như: mục đích học tiếng Anh của mình là gì? Mình hợp/ dễ bắt chước chất giọng nào hơn? để tự tìm ra câu trả lời nhé.
Hãy chú ý, chọn một giọng xuyên suốt để học, tránh tình trạng lúc nói giọng này, lúc nói giọng kia.
Thử tưởng tượng một anh Tây nói giọng pha tạp 3 miền của Việt Nam nghe sẽ rất buồn cười đúng không nào?
2. Bắt Đầu Với Việc Học 44 Âm Trong Tiếng Anh Ở Bảng Chữ Cái Tiếng Anh
44 Âm IPA:
Làm thế nào để có thể hiểu và vận dụng được cách phát âm khi tự học tiếng Anh?
Công cụ hỗ trợ cơ bản nhất cho bạn khi bắt đầu hành trình chính là bản phiên âm tiếng Anh quốc tế (IPA - International Phonetic Alphabet).
Bảng này có tổng cộng 44 âm. Đây là phiên âm của từng chữ cái được sử dụng để tạo nên từ trong tiếng Anh.
Để phát âm được 1 từ đúng, chúng ta cần phát âm dựa vào phần phiên âm của từ chứ không nhìn vào mặt chữ của từ đó.
Biết cách sử dụng bảng phiên âm tiếng Anh sẽ giúp bạn biết cách đọc 1 từ như thế nào khi tra từ điển mà không cần người đọc mẫu.
20 Nguyên Âm và 24 Phụ Âm:
Xem video: hướng dẫn bảng phiên âm tiếng Anh IPA (mới nhất)
3. Tạo Thói Quen Tra Phiên Âm Tiếng Anh Ngay Từ Bây Giờ
Như đã nói ở trên, muốn đọc được 1 từ đúng, chuẩn, chúng ta không nên nhìn vào mặt chữ của từ đó mà phải nhìn vào phiên âm.
Bởi vậy, khi gặp từ mới, bạn nên tìm cách phát âm chính xác của từ đó dựa vào công cụ sau:
Từ Điển Tiếng Anh Có Phiên Âm
Đối với người học tiếng Anh, chắc hẳn ai cũng trang bị cho mình một cuốn từ điển giấy hoặc tiện lợi hơn là dùng từ điển điện tử được cài đặt trên điện thoại, laptop, ipad,...
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thói quen tra từ điển khi gặp từ mới. Đôi khi, vì quá nhiều từ mà chúng ta lười tra từ điển, vì đã nghe người khác đọc nên chúng ta không kiểm tra lại,...
Chất lượng quan trọng hơn số lượng, dù với bất kỳ từ mới nào, hãy cẩn thận kiểm tra lại cách phát âm chính xác của từ đó và ghi lại vào sổ.
Vì một khi thói quen phát âm đã được tạo lập, dù có sai thì cũng sẽ rất khó để sửa lại.
Có một vấn đề tồn tại không phải ai cũng biết đó là: hầu hết từ điển đều có rất nhiều lỗi phiên âm.
Bởi vậy, hãy tham khảo từ các từ điển chính thống nổi tiếng, được các chuyên gia khuyên dùng như: Oxford, Cambridge, Longman.
Các bạn hoàn toàn có thể tra cứu online mà không tốn bất cứ chi phí nào.
Sau khi đã tra cứu phiên âm, hãy đọc đi đọc lại từ đó 3-5 lần. Tuy nhiên, làm thế nào để biết bạn đã đọc đúng hay chưa?
Rất may, hiện nay chúng ta có thể kiểm tra phát âm của mình bằng cách sử dụng các phần mềm trên máy tính hoặc điện thoại.
Phần Mềm Kiểm Tra Phát Âm Tiếng Anh
Để sử dụng những phần mềm này, điều kiện cần là bạn phải có điện thoại, máy tính kết nối internet, tai nghe có chức năng nghe và micro để bạn phát âm, mạng internet tốc độ cao, một điều cũng khá quan trọng là trong quá trình luyện tập kiểm tra là bạn phải chọn nơi yên tĩnh để không bị lẫn tạp âm để phần mềm nhận diện một cách chính xác các âm thanh.
4. Phân Biệt Những Cặp Âm Giống Nhau Nhằm Tránh Những Nhầm Lẫn Tai Hại
Khi luyện phát âm tiếng Anh, các bạn sẽ bắt gặp những cặp âm mà khi đọc lên, các bạn thấy chúng rất giống nhau, cực kỳ khó phân biệt.
- piss /pɪs/ và peace /piːs/
- shit /ʃɪt/ và sheet /ʃiːt/
- sing /sɪŋ/ và think /θɪŋk/
Trong giao tiếp tiếng Anh, việc sử dụng nhầm lẫn các cặp này với nhau không chỉ gây ra những hiểu lầm mà còn có thể khiến bạn rơi vào tình huống khó xử, thậm chí “ngượng chín mặt”, rất khó chữa cháy.
Bởi vậy muốn tránh tối đa những nhầm lẫn, hãy học phát âm từ những cặp âm này.
Ngôn ngữ học chuyên ngành gọi chúng là “minimal pairs” - có nghĩa là những từ có phát âm giống và gần giống nhau.
Cách học này đôi khi hơi khó cho người mới bắt đầu, nhưng nó sẽ giúp giảm thiểu thời gian học đi rất nhiều bởi vì bạn sẽ phải thực sự chăm chú lắng nghe để có thể phân biệt được sự khác nhau giữa những từ này.
Dựa vào đó, bạn có thể nâng cao được khả năng phân biệt âm tiết cũng như nắm bắt được những nguyên tắc phát âm một cách tốt hơn.
Và khi bạn đã có một khả năng nghe và phân biệt âm tốt thì đây sẽ là một bàn đạp không thể tuyệt vời hơn giúp các bạn nâng cao được 3 kỹ năng còn lại đó là nói, đọc và viết.
NOTE: Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc tự luyện phát âm và cần có người hướng dẫn cụ thể, hãy tham khảo khóa học phát âm chuẩn tiếng Anh chỉ trong vòng 30 ngày này của Thủy nhé. Bạn sẽ được học cách phát âm đúng chuẩn 44 âm tiếng Anh và cách phân biệt những cặp âm giống hoặc gần giống để có thể tự tin nói chuẩn, tự nhiên như người bản xứ.
5. Chia Nhỏ Từ Thành Nhiều Âm Tiết Đối Với Các Từ Dài Và Khó
Các từ tiếng Anh có 1 hoặc 2 âm tiết có thể không gây trở ngại gì cho bạn khi học phát âm.
Nhưng với những từ 3 âm tiết trở lên, giường như đã có chút khó khăn trong việc đọc chuẩn xác từng âm tiết một.
Trước hết cần phải hiểu âm tiết là gì? m tiết (syllable) là một đơn vị cấu tạo nên một sự phối hợp trong tiếng nói.
Ví dụ: environment có 4 âm tiết: en-vi-ron-ment.
Để kiểm tra 1 từ có bao nhiêu âm tiết, cách đơn giản nhất là bạn hãy đặt ngay bàn tay của mình xuống ngay gần dưới cằm.
Đọc to từ đó lên và chú ý: mỗi lần cằm của bạn chạm vào tay chính là 1 âm tiết.
Sau khi thử đọc và xác định được số âm tiết. Hãy viết từ đó ra giấy. Tách các âm tiết riêng rẽ bằng dấu gạch ngang như ví dụ ở trên.
Chú ý: Mỗi âm tiết phải có ít nhất 1 nguyên âm. Bây giờ, hãy đọc to từ một lần nữa, đọc chậm, nghỉ 1 chút sau mỗi âm tiết, kiểm tra lại cách đọc của các âm tiết mà bạn vẫn còn lăn tăn.
Sau đó đọc nhanh dần và cuối cùng tăng tốc lên đến mức độ đọc bình thường. Bạn có thấy dễ hơn không?
Nếu vẫn có vấn đề các xác định âm tiết, hãy sử dụng trang web: How Many Syllables. Website này không những hiển thị các âm tiết của từ mà bạn tìm kiếm, nó còn cho bạn thấy cách phast âm từ đó như thế nào, thật sự rất tốt cho những người ở trình độ mới bắt đầu.
6. Luôn Ghi Nhớ Trọng Âm Tiếng Anh Khi Nói
Không như tiếng Việt, tiếng Anh có sử dụng trọng âm, nên có sự nhấn nhá, lên xuống giọng.
Điều này có nghĩa là có một số âm tiết hay từ quan trọng hơn những âm tiết, từ khác và khi nói, bạn phải nhấn vào chúng.
Bạn có thể phát hiện ra từ, âm tiết nào được nhấn khi bạn đọc to từ, câu đó.
Ví dụ, từ “introduce” /ˌɪntrəˈduːs/ có trọng âm rơi vào âm tiết cuối nên sẽ được đọc là: in-tro-DUCE.
Đôi khi, việc thay đổi trọng âm, cách phát âm của từ sẽ làm thay đổi nghĩa của từ đó.
- Nếu bạn đọc là: /ˈpreznt/ (trọng âm rơi vào âm tiết đầu - noun) - từ này sẽ có nghĩa là: món quà hoặc thì hiện tại.
- Nếu bạn đọc là: /pri'zent/ (trọng âm rơi vào âm tiết thứ 2 - verb) - từ này có nghĩa là: xuất hiện, trình bày,..
Có khá nhiều quy tắc đánh trọng âm, và dưới đây là qui tắc được áp dụng cho ví dụ trên:
Hầu hết những danh từ 2 âm tiết có trọng âm rơi vào âm tiết đầu tiên, và hầu hết những động từ 2 âm tiết có trọng âm rơi vào âm tiết thứ 2.
Câu trong tiếng Anh cũng có “trọng âm” - những từ cần nhấn mạnh. Các từ được cho là quan trọng sẽ được đọc rõ hơn, mạnh hơn những từ khác trong câu.
Ví dụ: I ate some toast with butter in the morning.
Bản thân những từ được nhấn sẽ giúp người nghe hiểu được ngay nghĩa của cả câu mà không cần nghe rõ những từ còn lại.
Để hiểu và vận dụng nhuần nhuyễn các qui tắc về trọng âm không phải là điều đơn giản.
Nhưng bạn đừng lo, cách tốt nhất giúp bạn nắm vững các qui tắc chính là bằng việc nghe và luyện tập.
Hầu hết người bản xứ cũng không biết hết các qui tắc nhưng họ vẫn có thể dùng đúng vì họ sử dụng thường xuyên, và nó đã trở thành thói quen, thành phản xạ tự nhiên khi họ cất tiếng nói.
7. Luyện Tập Thường Xuyên Để Hình Thành Thói Quen Phát Âm Chuẩn
Như đã nói ở trên, cách tốt nhất để phát âm chuẩn chính là luyện tập.
Nếu bạn chỉ có một mình thì phải tự luyện như thế nào? Một cách học phát âm truyền thống đó là:
Luyện Nói Trước Gương
Khi tự luyện phát âm, hãy chú ý đến khẩu hình miệng, cách đặt môi, lưỡi, cách lấy hơi như thế nào cho chuẩn.
Đây chính là những yếu tố quyết định sự khác nhau trong phát âm của các từ có phiên âm gần giống nhau.
Khi luyện nói trước gương, trước hết hãy quan sát khẩu hình miệng, cách lấy hơi của người mà bạn lấy làm mẫu.
Sau đó, đặt một ngón tay trước môi của bạn. Bắt đầu phát âm từ cần luyện tập và cảm nhận môi đang di chuyển ra xa hay lại gần ngón tay của bạn.
Đối với lưỡi và dây thanh quản khi lấy hơi, hãy dùng mắt quan sát kết hợp tai nghe và cảm âm.
Bạn sẽ tìm ra được cách phát âm chuẩn của từ đó.
Hãy thử đọc to lại những gì bạn nghe được, bạn có cảm thấy mình đã bắt chước giống khẩu hình miệng và cách phát âm mà người làm mẫu đã làm chưa?
Có một cách rất quen thuộc giúp bạn tự kiểm tra lại cách phát âm của mình mà rất nhiều người vẫn đang áp dụng là:
Xem video: Quy tắc phát âm đuôi -ED dễ nhất | KISS English
Ghi Âm, Ghi Hình Lại Quá Trình Bản Thân Luyện Tập
Muốn kiểm tra xem mình có đang làm đúng hay không, bạn nên ghi âm kết hợp ghi hình lại các lần luyện tập của mình.
Bản ghi này sẽ giúp bạn kiểm tra khẩu hình miệng, cách đặt môi, lưỡi, cách lấy hơi và cuối cùng là âm phát ra đã đúng chuẩn hay chưa.
Bạn không cần phải tải bất kỳ phần mềm đặc biệt nào, hầu hết tất cả máy tính và điện thoại thông minh hiện nay đều cho phép bạn ghi hình và ghi âm lại giọng nói của mình.
Hãy chọn cho mình những đoạn clip ngắn, có thể là những clip cắt từ những bộ phim hay các chương trình truyền hình, game-show,...để bắt chước theo đó.
Bạn có thể lấy các clip cắt từ phim tại đây: Movieclips coming soon.
Sau khi hoàn thành, hãy so sánh với bản gốc. Bạn có thể nhờ một người bạn của mình so sánh 2 bản ghi.
Nếu cách phát âm của bạn chưa giống với bản gốc, hãy tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau: bạn đã đặt môi, lưỡi đúng cách chưa? Bạn đã nhấn mạnh đúng chỗ chưa? Bạn đã lên, xuống giọng đúng vị trí chưa?
8. Tập Nói Giống Người Bản Xứ Bằng Việc Thay Đổi Ngữ Điệu Trong Tiếng Anh
Khi luyện phát âm tiếng Anh những từ đơn lẻ, bạn có thể thấy các từ đó được phát âm gần như giống nhau ở tất cả các từ điển.
Tuy nhiên, khi được sử dụng trong giao tiếp thực tế, đôi khi chúng ta khó có thể nghe ra từ ấy.
Lý do là vì, trong tiếng Anh nói, các qui tắc về nối âm, luyến âm, và đặc biệt là ngữ điệu được sử dụng rất thường xuyên.
Muốn cách phát âm tiếng Anh của mình trôi chảy, tự nhiên, không bằng bằng giống như một con robot thì bạn cần phải chú ý đến ngữ điệu trong tiếng Anh.
Ngữ điệu chính là cách mà bạn lên, xuống giọng ở những từ cụ thể trong một câu, chúng dùng để truyền tải cảm xúc của người nói và thêm sắc thái cho câu.
Nói sai ngữ điệu có thể làm thay đổi ý nghĩa mà bạn muốn truyền tải và gây ra cảm giác khó hiểu cho người đối diện.
Có 2 loại ngữ điệu chính trong tiếng Anh là:
- Ngữ điệu lên: Lên giọng ở cuối câu, sử dụng cho câu hỏi yes, no cần được trả lời hoặc thể hiện sự hoài nghi và tức giận.
- Ngữ điệu xuống: Xuống giọng ở cuối câu, sử dụng cho những câu trần thuật thông thường và những câu nghi vấn không phải dạng yes, no.
Cách tốt nhất để luyện ngữ điệu chuẩn là học tập từ các chương trình truyền hình, các bộ phim, các game-show, các bản tin thực tế,...
Điều bạn cần làm chỉ là nghe từng đoạn ngắn, để ý cách phát âm của từng từ, cách lên, xuống giọng và nhấn nhá của người nói trong mỗi câu, mỗi đoạn và cố gắng lặp lại càng giống càng tốt.
9. Chọn Cho Mình Một Giọng Đọc Phù Hợp Để Bắt Chước
Một trong những cách học phát âm một cách hiệu quả nhất chính là bắt chước giọng nói của người bản địa.
Việc nghe và bắt chước những gì bạn nghe được từ những bản tin, những bộ phim hay các chương trình truyền thông, podcast,... giúp bạn cải thiện đáng kể mức độ chính xác, tự nhiên trong cách phát âm của mình.
Thủy khuyên bạn nên chọn cho bản thân một giọng nói mà bạn thích làm hình mẫu.
Ví dụ như giọng đọc rất truyền cảm của A.J. Hoge và tập trung học phát âm từng từ giống như hình mẫu đó.
Mặt khác, bạn hoàn toàn có thể chọn hình mẫu là 1 người nổi tiếng mà bạn yêu thích hay bất kỳ người bản địa nào mà bạn cho là có chất giọng phù hợp với mình.
Hãy chú ý đến cách mà họ phát âm từng từ, sau đó là cả câu và đoạn dài.
Đặc biệt, với những âm, từ bạn hay sai, hãy ghi chú lại, tập trung nghe kết hợp nhìn xem họ đọc chúng như thế nào.
Bắt chước theo giọng của một người bản địa không có gì là sai, ngược lại, thực tế chứng minh, đây là cách giúp bạn nói chuẩn như người bản xứ mà không phải tốn quá nhiều công sức, nỗ lực.
Lời Kết
Bạn hoàn toàn có thể tự luyện phát âm tiếng Anh với 9 mẹo hay ho mà Thủy đã chia sẻ ở trên.
Học phát âm là yêu cầu cơ bản và cần thiết cho bất kỳ ai học tiếng Anh.
Nó sẽ là kiến thức bổ trợ cho các kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết phát triển.
Còn chần chờ gì nữa, hãy bắt đầu con đường chinh phục tiếng Anh giao tiếp với những bí quyết bỏ túi trên nào.
Nếu có tip nào hay muốn chia sẻ, đừng quên comment bên dưới và hãy share bài này để tìm đồng minh cùng luyện tập các bạn nhé!
